i
   
 
  SİYASİ ÖRGÜTLER, BİRLİKLER VE SENDİKALAR

AET

Agrupacion Escolar Tradicionalista

Muhafakazar Öğrenci Birliği

Karlist öğrenci birliği.

ANV

Accion Nacionalista Vasco

Milliyetçi Bask Hareketi

1930'da PNV'den ayrılanlarca kuruldu.

AP

Accion Popular

Halk Hareketi

1932'de kurulan CEDA içindeki parti.

AIT

Asociacion International de Trabajadores

Uluslararası Emekçi Birliği

En önemlisinin CNT olduğu, liberter örgütlerin 1922'de Berlin'de oluşturduğu anarko-sendikalist Enternasyonal.

BOC

Bloc Obrer i Camperol

İşçi ve Köylü Bloku

1931'de PCE'den ayrılan grubun, liderliğini Joaquin Arquer'in yaptığı Partit Cominista Catala (Katalonya Komünist Partisi) ile birleşmesinden meydana gelen, liderliğini Joaquim Maurin'in yaptığı Katalonya muhalif komünist partisi. 1932'de, PCE'in iki eski kurucusu Juan Portela ve Julian Gorkin'in mücadele ettiği Madrid Komünist Grubu'nu da saflarına kattı. Yayın organı La Batalla(Mücadele) idi.

 

Carlism

Karlizm

Kral Ferdinand'a muhalif olarak Don Carlos'u tanıyan monarşist akımın adlandırılması. İç savaş boyunca milliyetçi güçlerin başlıcalarından birisi. Milisleri Requetees olarak adlandırılır.

 

Comunion Tradicionalista

Gelenekçi Birliği (Tarikatı)

1931'den itibaren Karlist hareketin politik partisi.

 

Condor

 

Nazi Almanyası tarafından Franko'ya yardım etmek ve dünya savaşını "denemek" için İspanya'ya gönderilen tümenin adı. 16.000 insan gücü ve özellikle de hava kuvveti sayesinde önemli rol oynadı.

CEDA

Confederacion Espanola de Derechas Autonomas

İspanyol Özerk Sağ Konfederasyonu

Gil Robles tarafından yönetilen cumhuriyet karşıtı ve anti-demokratik muhafakazar siyasal oluşum. Ramon Serrano Suner'in harekete geçirdiği gençlik örgütü tümüyle Falanj'a katıldı. 1934'te Robles, Avusturya işçi hareketini ezmiş olan Dolfuss'un faşist rejimine hayranlığını alenen açıklamıştı.

CNT

Confederacion Nacional de Trabajo

Ulusal Emek Konfederasyonu

1911'de kurulan anarko-sendikalist sendika. En militan ve devrimci sendikaydı. Bütün işçileri büyük bir sendikada toplamayı hedefliyordu. Fikirlerini anarşizme ve devrimci sendikacılığa dayandırıyordu. Seçimlere katılmasa da, üyelerini serbest bırakarak Halk Cephesi'nin iktidara gelmesinde önemli rol oynadı.

CTV

Corpo Truppe Volontarie

Gönüllü Bölük Müfrezeleri

Franko'nun yanında savaşmak üzere Mussolini tarafından gönderilen İtalyan askeri birlikleri. 1937'de mevcudu ağır silahlarla donanmış 50.000 askere kadar artmıştı.

ERC

Ezquerra Republicana de Catalunya

Katalonya Sol Cumhuriyetçileri

1931'de kurulan, Lliga Catalana'ya katılan, küçük burjuva ve popüler bir tabana sahip, muhalif sol milliyetçi hareket. İç savaş sırasında Katalonya'nın başlıca siyasal gücü haline geldi. Liderleri Macia'idi.

 

Falange Espanola

İspanyol Falanjı

İtalyan modeline göre, Faşist Jose Antonio Primo de Rivera tarafından 1933'te kurulan, karşı-devrimci öncü örgütü.

FAI

Federacion Anarquista Iberica

İberya Anarşist Federasyonu

1927'de kurulan, İspanya ve Portekiz'de faal olan, gevşek anarşist gruplar federasyonu. Temel amacı CNT'deki reformist eğilimlerle mücadele etmekti. Aynı zamanda CNT'nin "silahlı kanadını oluşturmakta ve onun anarşist profilini korumaktaydı. FAI'nin devrimci organizasyonların rolü hakkındaki teorisi ise, azınlığın bir isyanı ile kitlelerin devrim için ateşlenebileceği şeklindeydi. Ocak 1922'de, Ocak 1923'te ve Aralık 1923'te başarısızlıkla sonuçlanan ayaklanmaları organize etti. Sağ kanat (Garcia Oliver) ve sol kanat (Durutti) olarak ikiye bölündü.

FIJL

Federacion Iberica de Juventudes Libertarias

İberya Liberter Gençlik Federasyonu

Anarşist gençlik organizasyonu.

FNNT

Federacion Nacional de Trabajadores de la Tierra

Toprak İşçileri Federasyonu

UGT'ye bağlı, sosyalistlerin önderliğindeki sendika.

FOUS

Federacion Obrera de Unidad Sindical

Birleşik Sendikal İşçi Federasyonu

POUM'un önderliğindeki sendika.

FUE

Federacion Universitaria de Estudiantes

Üniversite Öğrencileri Federasyonu

1920'lerde diktatörlük ile mücadele etmek için kurulan, 1930'larda daha fazla sola kayan öğrenci birliği.

 

Flechas

 

Falanj yanlısı gençlik hareketi.

 

Friends of Durutti

Durutti'nin Dostları

1937'nin başlarında CNT, FAI ve FIJL içindeki sol muhalefet grubu. CNT'nin hükümete girmesine karşı çıkıyorlar ve Franco'nun yenilmesinin tek yolunun toptan bir sosyal devrim olduğunu savuyorlardı. Kasım 1936'da öldürülen ünlü anarşist milis lideri Durutti'nin adı ile anılıyordu.

 

 

Devrimci Gençlik Cephesi

1937'de JCI ve FIJL'nin biraya gelmesi ile oluşan gençlik hareketi.

GEPCI

Gremis e Entitatsde Petits Comerciantse Industrial

Küçük Sanayici ve Tüccarların Birlik ve Derneği

PSUC'un örgütlediği Katalan zanaatkârlar, tüccarlar ve küçük imalatçılar birliği.

GPU

 

 

CPE sayesinde cumhuriyet yönetimine (bürokrasi, ordu ve polise) sızan sovyet siyasi polisi.

 

International Brigades

Uluslararası Tugaylar

Cumhuriyeti savunmak için İspanya'ya gelen anti-faşist militanların oluşturduğu askeri birlikler. 10-15.000 Fransız, 5.000 Alman ve Avusturyalı, 3.350 İtalyan, 2.800 Amerikalı, 2.000 Britanyalı, 1000'er Belçikalı, Kanadalı, Yugoslav, Macar ve İskandinav ve değişik milletlerden 5.000 kişi olmak üzere toplam 40.000 gönüllüden oluşuyordu. Uluslararası Tugaylar yapılan anlaşma ile ülkeyi 1938 sonunda terk ettiler. Bu tugaylarda Malraux, Hemingway, Caudwell, Orwell gibi yazarların yanısıra, sonradan ülkelerinde önemli roller oynayacak Lukacs, Tito, Ulbricht gibi komünist liderler debulunuyordu.

ICE

Izquierda Comunista Espanola

İspanyol Sol Komünistleri

Andreu Nin önderliğinde PCE'den ayrılan Troçkist grup. Comunismo adlı yayınları vardı. Troçki ile uyuşmazlığa girerek POUM'u kurmak üzere BOC ile birleşti.

IR

Izquierda Republicana

Cumhuriyetçi Sol

1934'de Azana başkanlığında, Accion Republicana (1925), Partido Republicano Radical-Socialista (1929), ORGA (Organizacion Republicana Gallega Autonoma) ve MAOC (Milicias Anti-fascistas Obreras Campesinas - Örgütlü Komünist İşçi ve Köylü Anti-faşist Milisleri) gibi örgütlerden kuruldu.

JAP

Juventudes de Accion Popular

Halk Hareketi Gençliği

Katolik gençlik örgütü.

JONS

Juntas de Ofensiva Nacional Sindicalista

Ulusal Sendikalist Saldırı Juntaları

1931'de kurulan ve 1934'de Falanj'a katılan faşist örgütü.

JC

Juventudes Comunistas

Komünist Gençlik

 

JCI

Juventudes Comunista Iberica

İberya Komünist Gençliği

POUM'un gençlik hareketi.

JS

Juventudes Socialistas

Sosyalist Gençlik

 

JSU

Juventudes Socialistas Unificadas

Birleşik Sosyalist Gençlik

JC ile JS'in 1936'da birleşmesinden oluşan gençlik örgütü.

 

Lliga Catalana

Katalan Ligası

Büyük burjuvazinin Katalan milliyetçi partisi. 1933'te Lliga Regionalista'nın devamı olarak kuruldu.

 

Mujeres Libres

Özgür Kadınlar

Anarşist kadınlar organizasyonu.

PA

Partido Agrario

Tarımsal Parti

Esas olarak Kastilyalı toprak sahiplerini temsil eden CEDA'nın müttefiki parti.

PCE

Partido Communista de Espana

İspanya Komünist Partisi

PSOE'den gelen PCOE ileSosyalist Gençlik'ten (Andrade, Portela vd.) gelen bir grubun kaynaşması sonucunda 1921'de kurulan Rusya-taraftarı Komünist Parti.

PNV

Partido Nacionalista Vasco

Bask Milliyetçi Partisi

Sabino Aranae tarafından 1896'da kurulan katolik ve muhafazakar eğilimli örgüt, başlıca Bask milliyetçi partisi. Bir dizi tereddütten sonra Cumhuriyetin yanında yer aldı.

POUM

Partido Obrero de Unificacion Marxista

Marksist Birleşik İşçi Partisi

PCE'deki muhalefet (ICE) ile Troçkist grupların (özellikle BOC) biraraya gelerek, 1935'te kurdukları anti-Stalinist komünist partisi. Pekçok devrimciyi barındırmaktaydı, ama asıl olarak reformizm ile devrim arasında gidip gelen bir partiydi. Yazar George Orwell milisleri arasında bulunduğu POUM, başta gelen önderleri Andreu Nin ve Joaquim Maurin'di. Temelde Katalonya'da (BOC'un egemenliğindeki bölge) yerleşik olmakla beraber Valencia, Madrid, Estramadura ve Asturya'da da etkinlikleri vardı.

PSOE

Partido Socialista Obrero Espanol

İspanyol Sosyalist İşçi Partisi

Fransız Guesdist modeline göre 1879'da kurulmuş olan bu parti, sağ cumhuriyetçi (Prieto ve Besterio) ve tabanının çok geniş kesimlerinin radikalleşmesini yönlendirmeye çalışan bir sol (Largo Caballero) arasında derinden parçalanmıştı. İşçi hareketinde, Azana'nın çeşitli hükümetlerinin başlıca desteğini oluşturuyordu.

PSUC

Partido Socialista Unificado de Cataluna

Katalonya Birleşik Sosyalist Partisi

Sosyalist ve Komünist grupların (Unio Socialista - Katalan PSOE federasyonu - Partit Comunista de Cataluna - Partit Catala Proletari) birleşmesi ile 1936'da kuruldu. Komintern'le yakın ilişki içinde olduğu için, fiilen Katalonya'daki komünist partiydi (CPE paralelinde olan).

PR

Partido Republicano

Cumhuriyetçi Parti

1934'de kurulan radikal orta sınıfın partisi.

RE

Renovacion Espanola

İspanyol Yenilenmesi

1933'te kurulan monarşist yanlısı örgüt.

SEU

Sindicato Espanol Universitario

İspanyol Üniversiteli Sendikası

Falanjist öğrenci birliği.

SIM

Servicio de Investigacion Militar

 

Cumhuriyetçi gizli polis.

STV

Solidaridad de Trabajadores Vascos

Bask Emekçilerinin Dayanışması

PNV'ye bağlı, 1911'de kurulan katolik eğilimli Bask sendikası.

UGT

Union General de Trabajadores

Genel İşçi Sendikası

1879'da Garcia Qejido ve Pablo Iglesias tarafından kurulan, PSOE ile bağlantılı olan işçi sendikası, CNT'den sonra en büyük ikinci sendikaydı.

UME

Union Militar Espanola

İspanyol Askeri Birliği

Sağ-kanat subayların resmi olmayan birliği.

UMRA

Union Militar de Republicanos Anti-fascistas

Anti-faşist Cumhuriyetçilerin Askeri Birliği

Resmi olmayan, ordu içindeki sol eğilimli birlik.

UR

Union Republicana

Cumhuriyetçi Birlik

1933-35'de hükümetteki partiden ayrılanlar.

AYÇA TELIRMAK

 

Kadınların, bir başına kadınların, yoksun bırakılmışların, içine yanmışların, kabuğuna mahkûmların hikâyelerini anlatmaya yola çıkmıştık Ayça’yla. Cümlelerimiz billurlaştıkça, cesaret bulduk, o küskün, terk edilmiş, kovulmuş dokularımızdan, söz çıkarttık, şiir çıkarttık… Hayatın tüm ıskalarına yeniden nişan alır gibi… Sanki sil baştan başlar gibi…
 
Oyuncunun hayat hikayesi sahnenin örsünde şekillenir. Övüncü bir avuç alkış, bir de başını yastığa koyduğunda gözlerine oturacak huzurlu bir uykudur. Ayça sonsuzluğa gitti. Apansız, yaka kavura…
 
Kulis aralarından, kumaş kıvrımlarından, sahne karanlıklarından süzülen anılarıyla baş başayız şimdi. Onun adına, onunla birlikte.
 
Huzurla uyu Ayça Telırmak.

 
 
Reklam
 
İSTANBUL EFENDİSİ
 
İSTANBUL EFENDİSİ
Musahipzade Celal' in ünlü klasiği İ.B.B. Şehir Tiyatroları sahnelerinde...



																	
TARLA KUŞUYDU JULİET
 
TARLA KUŞUYDU JULIET
Ephraim Kishon' dan Romeo ve Jüliet üzerine eğlenceli bir fantazi.




																	
DEFTER
 
 
 
Bugün 1 ziyaretçi (25 klik) kişi burdaydı!
=> Sen de ücretsiz bir internet sitesi kurmak ister misin? O zaman burayı tıkla! <=